ΤΟ ΓΛΕΝΤΙ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΚΡΟΚΟΥ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΕΡΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ (13/4/2015)

Το Άγιο Πνεύμα είναι ένα  όμορφο εξωκλήσι  στον Κρόκο που  βρίσκεται  βορειοανατολικά του χωριού με ένα δασάκι από έλατα στην μπροστινή του πλευρά και παλιές αγιογραφίες στο εσωτερικό του.

Οι παλιοί λένε πως εκεί, στο παλιό εκκλησάκι πριν γίνει η αναπαλαίωση το 1919, βρήκε καταφύγιο ο Παύλος Μελάς και οι συμπολεμιστές του τον Οκτώβρη του 1904 λίγο πριν πάει στην Στάτιστα της Καστοριάς   και  εκεί  χάσει την ζωή του.

Την   δεύτερη μέρα του Πάσχα το εξωκλήσι αυτό είχε την τιμητική του. Οι κάτοικοι  συγκεντρωνόντουσαν στην πλατεία του χωριού και όταν τελείωνε η λειτουργία στην κεντρική εκκλησία πήγαιναν στο Άγιο Πνεύμα με τα πόδια ,έχοντας μαζί τους και  όργανα. Αυτοί που απουσίαζαν ήταν μόνο αυτοί που είχαν πένθος ή κάποιο σοβαρό λόγο.  Στο δρόμο έκαναν στάση στην θέση Μπάρα, που είναι  διασταύρωση και χόρευαν δυο χορούς . Όσοι είχαν  άλογα, κυρίως νεαροί, πήγαιναν με τα άλογα τους  τα οποία ήταν και ομορφοστολισμένα. Εκεί  προσκυνούσαν  την Ανάσταση , γλεντούσαν και χόρευαν όλοι μαζί στο προαύλιο του ναού. Στο τέλος λίγο πριν την επιστροφή τους στο χωριό  ο κόσμος μαζευόταν  στις άκρες  και οι καβαλάρηδες   έκαναν αυτοσχέδιες ιπποδρομίες . Ο νικητής δεν είχε έπαθλο ,μόνο τα χειροκροτήματα , τα μπράβο και την ικανοποίηση, φυσικά, της νίκης.

 Γυρνώντας στο χωριό οι προσκυνητές  επισκεπτόταν τα σπίτια του επάνω μαχαλά, που εκείνη την ημέρα γιόρταζε. Οι κάτοικοι που τα σπίτια τους ήταν στην επάνω μεριά από το άγαλμα της πλατείας  καλούσαν όσους φίλους και συγγενείς έβρισκαν στο εξωκλήσι  και αυτοί με χαρά τους επισκεπτόταν . Οι καρέκλες έβγαιναν έξω και γέμιζαν  τα προαύλια των  σπιτιών  από κόσμο που ευχόταν , κουβέντιαζε,  έλεγε τα τρέχοντα νέα και καλαμπούριζε. Ο χώρος πεντακάθαρος από την πασχαλινή καθαριότητα και τα ασβεστωμένα  παρτέρια έκλειναν ροζ, άσπρες και μπλε πινελιές από τα ζουμπούλια που μοσχοβολούσαν Άνοιξη.  Το κέρασμα ήταν ίδιο παντού , «αρζόγαλου» δηλαδή ρυζόγαλο, φτιαγμένο με μεράκι από την νοικοκυρά που το κερνούσε και ευχόταν «Χριστός Ανέστη» . Η επίσκεψη δεν κρατούσε πολύ ,ίσα ίσα να κεραστούν , άλλωστε έπρεπε να πάνε και στα άλλα σπίτια. Φεύγοντας έπαιρναν και ένα κόκκινο αυγό  που ήταν το αποχαιρετιστήριο κέρασμα τους και καλούσαν με την σειρά τους και αυτοί γιατί  την επόμενη μέρα  γιόρταζε ο κάτω μαχαλάς.

 Οι επισκέψεις τους τελείωναν κατά το μεσημέρι και με τις τσέπες τους  γεμάτες κόκκινα αυγά πήγαιναν στα σπιτικά τους να φάνε το παραδοσιακό φαγητό της ημέρας που το είχε μαγειρέψει η μεγαλύτερη γυναίκα του σπιτιού και ήταν αρνί με σπανάκια στον ταβά.

 Στην εποχή μας νέοι με παραδοσιακές στολές  συνεχίζουν το έθιμο κάτω από την αιγίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Κρόκου. Συγκεντρώνονται στην πλατεία γύρω στις 10.30  και με όργανα διανύουν μια απόσταση χιλίων μέτρων προς το Άγιο Πνεύμα όπου χορεύουν όπως παλιά. Σταματούν πάλι στην θέση Μπάρα ,πριν τα Παλιάμπελα για αυτούς που γνωρίζουν και χορεύουν . Φτάνουν στην εκκλησία με τα όργανα και μόλις τελειώσει ο παππάς την μικρή λειτουργία που κάνει, πιάνονται στο χορό. Υπάρχει κόσμος αρκετός που μαζεύεται για να τους καμαρώσει και να ευχηθεί. Τέλος επιστρέφουν με τα πόδια στην πλατεία του χωριού και χορεύουν λίγο ακόμα .Κάποιοι συνεχίζουν ακόμα  το έθιμο και επισκέπτονται φιλικά και συγγενικά τους άτομα του επάνω μαχαλά.

Όσο για μας που μένουμε στα Παλιάμπελα  και κοντά στο Άγιο Πνεύμα σας καλούμε να σας κεράσουμε, γιορτάζει ο μαχαλάς μας. Τα ζουμπούλια  μας μοσχοβολούν και τα ρυζόγαλα μας είναι έτοιμα!

 

Ιωάννα Κύρου

Νηπιαγωγός

ΠΗΓΗ :http://www.prlogos.gr/reportaz/26162-2015-04-13-12-16-59

ΤΟ ΑΜΙΛΗΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ Μ. ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΣΤΟΝ ΚΡΟΚΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

Το Πάσχα στο χωριό είχε πολλές δουλειές ,καθάρισμα ,ασβέστωμα, συμμάζεμα του χώρου που θα έψηναν το αρνί ,πασχαλινές ετοιμασίες και μαγειρέματα και όλα αυτά με αυστηρή νηστεία της οικογένειας .

Τα σπίτια τότε δεν είχαν πόσιμο νερό και το κουβάλημα του νερού από τον Λάκκο ήταν καθαρά γυναικεία υπόθεση. Την Μεγάλη Τετάρτη όμως ήταν αποκλειστικότητα των ελεύθερων κοριτσιών του Κρόκου που έπρεπε να πάνε να φέρουν νερό με τις στάμνες για να βάψουν οι μάνες τους την Μεγάλη Πέμπτη το πρωί τα αυγά. Έπρεπε όμως να φέρουν νερό αμίλητες .Ετοιμαζόντουσαν από νωρίς ,υπήρχε λόγος άλλωστε, στολιζόντουσαν λες και ήταν γιορτή και έβαζαν λουλούδια στα λαϊνια τους (στάμνες ).

Στις άκρες από την βρύση έπιαναν θέση οι μεγαλύτερες γυναίκες του χωριού και περίμεναν να δουν τις παρέες των κοριτσιών που κατέβαιναν αμίλητες στο Λάκκο.

Εκεί θα έβλεπαν ποια είναι όμορφη ,ποια είναι καλά στολισμένη , ποια δεν χαζογελούσε και ήταν σεμνή, γενικώς ποια θεωρούσαν καλή νύφη για το γιό τους. Τότε την νύφη την διάλεγε η πεθερά πρώτα και μετά ενημέρωνε τον άντρα της για να στείλει προξενιά και να γίνουν οι αρραβώνες τις γιορτινές μέρες του Πάσχα.

Ανεβαίνοντας τα κορίτσια την ανηφόρα του Λάκκου συναντούσαν και παρέες αγοριών που τις πειράζανε και προσπαθούσαν να τις κάνουν να μιλήσουν ή έστω να χαμογελάσουν.

   Το έθιμο συνεχίστηκε και αργότερα ακόμα και όταν έγιναν τρεις δημόσιες βρύσες , μία στην πλατεία, μια ανατολικά προς το Άγιο Πνεύμα και μια νότια του χωρίου, στο σπίτι του Σιώζου. Τα πήλινα λαίνια τώρα αντικαταστάθηκαν με τα αλουμινένια γκιούμια, το στόλισμα όμως παρέμενε . Το έθιμο αυτό έχει να κάνει με τη μάνα του Χριστού που μαζί με τις μυροφόρες παρακολουθούσαν σιωπηλά όλη την διαδικασία πριν από την σταύρωση και ήταν σιωπηλές.

           Όταν το πόσιμο νερό μπήκε σε όλα τα σπίτια το έθιμο έσβησε , έμειναν μόνο οι αναμνήσεις και οι ωραίες εικόνες με τα κορίτσια ομορφοστολισμένα με λουλούδια και αμίλητα να γεμίζουν νερό από την πηγή της Αγίας Παρασκεύης που βρίσκεται στον Λάκκο.
           Ένα μικρό κατάλοιπο του εθίμου αυτού έμεινε στα χρόνια μας ,οι νοικοκυρές συνεχίζουν να αγοράζουν από την αγορά ένα πήλινο, όπως τότε αγόραζαν καινούρια πήλινα λαϊνια και φυτεύουν σ΄ αυτό λουλούδια.

Κείμενο - φωτογραφίες : Ιωάννα Κύρου - Νηπιαγωγός

ΠΗΓΗ :http://www.prlogos.gr/culture/25928-to-amilito-nero-tis-megalis-tetartis-ston-kroko

"ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΟΥ ΠΑΝΑΓΙΑ, ΚΑΛΩΣ ΤΙΣ ΛΑΖΑΡΙΝΕΣ"

Κείμενο - Φωτογραφίες 

Ιωάννα Κύρου 

Νηπιαγωγός

Μια μέρα πριν το Σάββατο του Λαζάρου οι Λαζαρίνες του Κρόκου ,παρόλη την κακοκαιρία και το χιονιά, συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο χώρο της κεντρικής εκκλησίας  και όλες μαζί ξεκίνησαν τραγουδώντας για την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής  που βρίσκεται στην περιοχή  Λάκκος.

Στην είσοδο τραγούδησαν το τραγούδι της Παναγίας,ένα τραγούδι συγκινητικό  που μιλά για την  Παναγία που λούζεται σ΄ένα χρυσό λιένι και όταν πέφτει αποκοιμηθεί βλέπει ένα όνειρο πικρό φαρμακωμένο. Βλέπει ότι έχουν πιάσει τον Χριστό και τον παιδεύουν ,πέντε καρφιά    τον κρούνε, δηλαδή του χτυπάνε, τα δυο τα κρούν στα χέρια του ,τα δυό τα κρούν στα πόδια , το τρίτο το φαρμακερό το κρούνε στην καρδιά του…

 

Αφού τελειώσουν , χαιρετούν όλες και χορεύουν ένα άλλο τραγούδι πιο εύθυμο τώρα, το « Δω στης Παναγιάς τα δέντρα  ,Λαζαρίνες που χορεύουν… .και κρατούν δυό  γυαλιά στο χέρι στο να μόσχο ,στ΄ άλλο μέλι .

Το επόμενο μέρος που θα επισκεφτούν είναι το σπίτι του παππά . «Εδώ ψηλά , ψηλούτσικα , ψηλά στα μοναστήρια…» ακούγεται απ΄όλα τα κορίτσια και σιγοτραγουδιέται και από τις γυναίκες που παρακολουθούν το δρώμενο και θυμούνται τα δικά τους παιδικά χρόνια. Είναι το τραγούδι για τον παππά και ακολουθεί ένα τραγούδι για την παπαδιά που την παινεύουν για την νοικοκυροσύνη της .Προς τιμήν τους θα χορέψουν κι ένα όμορφο τραγούδι «Εδώ στου αφέντη τις αυλές και στης κυράς τις πόρτες ,τρία δεντρίτσια φύτρωναν, τα τρία αράδα αράδα, στο να κουρνέυει ο σταυραϊτος και στ΄ άλλο η πιρδίκα».

Η μέρα τελειώνει και τα κορίτσια  αφού χορέψουν λίγο ακόμα πάει το καθένα στο σπίτι του ,βγάζουν  τα παραδοσιακά ρούχα  και συναντιούνται στο χώρο του Πολιτιστικού Συλλόγου για να φάνε όλες μαζί και να τα πούνε .Σχολάνε νωρίς γιατί την επόμενη μέρα τους περιμένει ποδαρόδρομος. Συναντιούνται γύρω στις 8.00  το πρωί και χωρίζονται σε ομάδες για να γυρίσουν όλο το χωριό  και να πουν τα κάλαντα του Λαζάρου . Στο τέλος της μέρας θα μοιράσουν όλες μαζί τα αυγά και τα φιλοδωρήματα που τους έδωσαν οι νοικοκυρές του Κρόκου που τις περιμένουν κάθε χρονιά με χαρά γιατί πιστεύουν  ότι οι Λαζαρίνες είναι  καλότυχες και ότι φέρνουν υγεία και προκοπή στα σπίτια που τραγουδούν .

ΟΙ ΛΑΖΑΡΙΝΕΣ ΤΟΥ ΚΡΟΚΟΥ (2015)

Κείμενο – Φωτογραφίες 

Ιωάννα Κύρου
Νηπιαγωγός

Οι «Λαζαρίνες» είναι ένα γυναικείο πασχαλινό έθιμο που το συναντάμε σε όλο το χριστιανισμό της Βαλκανικής και κυρίως στην βόρεια  Ελλάδα.

Είναι τα κάλαντα των κοριτσιών και αναβιώνει στα χωριά του Τσιαρτσαμπά. Θεωρείται ότι φέρνουν καλοτυχία και προκοπή στα σπίτια που επισκέπτονται και γι΄ αυτό και οι Λαζαρίνες είναι πάντα καλοδεχούμενες. Το έθιμο γιορτάζεται όμοια σχεδόν σε όλα τα χωριά με ελάχιστες διαφορές ως προς την προετοιμασία, την έναρξη και την λήξη, τα τραγούδια και την μελωδία τους.

 Οι Λαζαρίνες, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Σιαμπανόπουλο, είναι καθαρά αρχαιοελληνικό έθιμο και έχει σχέση με την αναγέννηση της φύσης και την ανανέωση της ζωής.
Οι ρίζες του εθίμου που χάνονται στην αρχαιότητα, θυμίζουν, όπως αναφέρει και η Κ. Κακούρη στο άρθρο της, Παρθενίες ή Εμμέλειες. Οι Παρθενίες ήταν λυρικά χορικά τραγούδια που εκτελούσαν ομάδες κοριτσιών σε τελετές προς τιμή του Απόλλωνα και της Άρτεμης. Αργότερα περιεβλήθη από τους ανθρώπους με τον χριστιανικό μανδύα και οι Λαζαρίνες φέρεται να είναι οι αδελφές του Λαζάρου, που πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι για να βρουν τον Χριστό και να του ζητήσουν να σώσει τον αδερφό τους. Στους χρόνους της Τουρκοκρατίας συμβόλιζε την ελπίδα του σκλαβωμένου Ελληνικού γένους για την απελευθέρωση.

 Οι Λαζαρίνες του Κρόκου έχουν δυο χαρακτηριστικές διαφορές από τις Λαζαρίνες που βρίσκουμε σε άλλα χωριά του Τσιαρτσιαμπά, οι οποίες διαφορές ενισχύουν την αρχαία τους καταγωγή : οι κοπέλες που συμμετέχουν είναι από 5 μέχρι 15 χρονών και τα τραγούδια που λένε είναι κάλαντα στα οποία δεν υπάρχει καμία αναφορά στον Λάζαρο . Στα υπόλοιπα χωριά συμμετέχουν κυρίως οι μεγάλες γυναίκες.

 Στην περιοχή του Κρόκου το έθιμο αυτό είναι μια τελετουργία και ξεκινά από την Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης και κορυφώνεται το Σάββατο του Λαζάρου. Την πρώτη Κυριακή τα κορίτσια «λογαριάζονται» δηλαδή υπολογίζουν πόσα είναι και ορίζουν τα «μπλίκια», τις ομάδες δηλαδή των κοριτσιών . Παλιά  το κάθε «μπλίκι» αναλάμβανε να το φιλοξενήσει σε ένα σπίτι, που ονομαζόταν γι΄ αυτό και «κονάκι», μια οικοδέσποινα η οποία αναλάμβανε και την προετοιμασία του φαγητού των κοριτσιών .Τα υλικά τα έφερναν οι Λαζαρίνες στο κονάκι και ήταν μόνο νηστίσιμα.

 Στα σημερινά χρόνια την φιλοξενία των κοριτσιών έχει αναλάβει ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Ιωακείμ Λιούλιας». Σημαντικός επίσης είναι ο ρόλος της κυρίας  Γκανάτσιου Ευαγγελίας που εδώ και χρόνια έχει αναλάβει την οργάνωση και διεκπεραίωση του εθίμου. Με την καθοδήγηση της γίνονται οι πρόβες των χορευτικών και των τραγουδιών και ταυτόχρονα μαθήματα ιστορίας του Κρόκου .

 Την δεύτερη Κυριακή οι Λαζαρίνες συγκεντρώνονται ντυμένες παραδοσιακά , για να δώσουν τον όρκο τους, είναι η «Κυριακή της Αυγόπετσας». Η Αυγόπετσα είναι ένα είδος όρκου που έδιναν οι κοπέλες για να μην μαλώσουν και φοβόντουσαν ότι αν παραβούν τον όρκο θα αρρωστήσουν. Σύμφωνα με το έθιμο, οι Λαζαρίνες παίρνουν μια κεραμίδα όπου πάνω βάζουν ένα αβγό, τσουκνίδες και διάφορα αγριόχορτα, την τοποθετούν πάνω από μια πυροστιά, δηλαδή πάνω σε έναν σιδερένιο τρίποδα, και μια- μια με την σειρά περνάνε από πάνω και λένε τον όρκο, προσέχοντας να μην ακουμπήσουν για να είναι γερές όλο το χρόνο.

 Τα λόγια που λένε είναι «ας περάσω κι ας κακιώσω» παράφραση ίσως του «περνάω και ορκίζομαι να μην κακιώσω». Μπαίνουν σε μια σειρά , ξεκινάνε από την μικρότερη και η τελευταία σπάει το αυγό με το πόδι της. Μετά όλες μαζί παίρνουν την κεραμίδα και πάνε στον Άγιο Κωνσταντίνο στη θέση «Άργανο» τραγουδώντας: «Κάπου κίνησα να πάου, Σαραγκίνα μου» και το «Τσιντζιρό γαϊτάνι μ΄ κι αργυρό κουμπί μ, τζιάνου μ» . Στον χώρο της εκκλησίας θάβουν το σπασμένο αυγό και τις τσουκνίδες και έτσι πιστεύουν πως ξορκίζουν το κακό. Αφού τελειώσουν χαιρετούν τα εικονίσματα ,χορεύουν και τραγουδούν τοπικά τραγούδια σε αργό ρυθμό. Με χορούς συνοδεύουν όλες τους τις εκδηλώσεις και είναι συνήθως αργοί χοροί. Η βαριά φορεσιά του Κρόκου δεν επέτρεπε στριφογυρίσματα, κάποιες μάλιστα φορούσαν διπλές και τριπλές φούστες για να φαίνονται πιο γεμάτες! Άλλωστε έπρεπε οι κόρες του Κρόκου να είναι και να φαίνονται σεμνές, γι αυτό και η πρώτη που έσερνε το χορό είχε το χέρι της κατεβασμένο και τα μάτια συνήθως χαμηλά.

 Την τρίτη Κυριακή συγκεντρώνονται και κανονίζουν τις λεπτομέρειες. Είναι η «Κυριακή με το μπλιαγκούρι».Το μπλιαγκούρι ήταν το πλιγούρι που το μαγείρευε η οικοδέσποινα που είχε το κονάκι μαζί με άλλα νηστίσιμα όπως πίτες ,πιλάφι και φασόλια. Αυτό γινόταν παλιά , καθόταν όλα μαζί τα κορίτσια στο σνι και τρώγανε . Το σνι ήταν ένα ξύλινο ,χαμηλό ,στρογγυλό τραπέζι που το είχαν όλα τα σπίτια . Σε αυτές τις συναντήσεις τα κορίτσια δενόντουσαν με φιλίες και φαινόταν ο χαρακτήρας της κάθε μιας .Ήταν λίγες οι φορές που τα κορίτσια μπορούσαν να βγουν από το σπίτι τους και ένας από τους σκοπούς του εθίμου των Λαζαρίνων ήταν και το νυφοδιάλεγμα από τις γυναίκες που είχαν υποψήφιους γαμπρούς.

 Την Παρασκευή που ακολουθεί ,παραμονή του Λαζάρου, οι κοπέλες συναντιούνται στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου και ξεκινούν με τα πόδια για την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής που βρίσκεται στην περιοχή «Λάκκος». Πάλι τραγουδούν στο δρόμο και μόλις φτάνουν στην είσοδο της εκκλησίας σταματούν και λένε το τραγούδι για την Παναγία . Η σκάλα γεμίζει με κόκκινα μαντήλια και οι φωνές των κοριτσιών ,πιο δυνατές τώρα και λόγου του χώρου, σε κάνουν να ανατριχιάζεις «Καλημερά σου Παναγιά ,καλώς τις Λαζαρίνες». Αφού τελειώσουν, χαιρετούν τις εικόνες, παίρνουν το φιλοδώρημα από τους υπευθύνους και χορεύουν στο προαύλιο το «Δω στης Παναγιάς τα δέντρα , Λαζαρίνες που χορεύουν …».

 Φεύγουν από εκεί πάνε στο σπίτι του παπά και λένε ένα τραγούδι με παινέματα για αυτόν και την παπαδιά. Τα τραγούδια τους είναι άλλωστε κάλαντα κοριτσιών, όλα έχουν παινέματα και ευχές. Παλιά πήγαιναν και στις άλλες αρχές του χωριού, στον πρόεδρο και τον δάσκαλο.

Ξημερώνοντας το Σάββατο του Λαζάρου, το χωριό γέμιζε βυσσινιές και πράσινες φούστες, άσπρες ποδιές και κόκκινα μαντήλια. Τραγούδια ακουγόντουσαν σε κάθε γειτονιά. Τα κορίτσια χώριζαν το χωριό σε μαχαλάδες και το κάθε «μπλίκι» αναλάμβανε να πάει στα σπίτια και να τραγουδήσει. Ανάλογα με την επιθυμία της νοικοκυράς έλεγαν και το αντίστοιχο τραγούδι. Στο σπίτι που είχανε γιό έλεγαν «Η μάνα που 'χει έναν υγιό, υγιό και κανακάρη…», στο σπίτι που είχαν μικρή κόρη έλεγαν «Μωρή μικρή μου τσαπουρνιά, τι στέκεις στολισμένη» στο σπίτι που είχαν κόρη σε ηλικία γάμου έλεγαν «Εδώ έχουμε κόρη για παντρειά, κόρη για αρραβώνα, την τάζουν και την προξενούν στο Ρήγα γιο την δίνουν…» στο σπίτι που είχαν ξενιτεμένο «Ξενιτεμένο μου πουλί και παραπονεμένο» κτλ.
Οι νοικοκυρές έδιναν τις ευχές τους και άβαφα αυγά μαζί και με ένα φιλοδώρημα ή κέρασμα. Τα κορίτσια αφού τελειώσουν μαζεύονται στο κονάκι τους ,που στα χρόνια μας είναι το κτήριο του Πολιτιστικού Συλλόγου με την καθοδήγηση της κυρίας Γκανάτσιου μαζεύουν τα αυγά και τα φιλοδωρήματα και τα μοιράζουν μεταξύ τους. Μετά τρώνε όλες μαζί, χορεύουν τραγουδούν και κουβεντιάζουν. Κουρασμένες στο τέλος χαιρετιούνται και εύχονται να ξαναβρεθούν γερές του χρόνου και να συνεχίσουν το όμορφο αυτό έθιμο.

 ΠΗΓΗ : http://www.prlogos.gr/culture/25461-2015-03-30-14-11-05

"Ο ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ" ΑΠΟ ΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΚΡΟΚΟΥ

                         

                         


ΠΗΓΗ : Kozanimedia